Hakan Kaplan 
ABD ile İran, 1979 yılından bu yana en kritik müzakereler için Pakistan’ın arabuluculuğunda İslamabad’da buluşuyor. Nükleer anlaşmanın ardından gerçekleşecek ilk resmi görüşme olan bu toplantı öncesi, taraflar birbirlerine temkinli mesajlar gönderdi. İran, görüşmelere “güvensizlikle geliyoruz” ifadesiyle dikkat çekti.
Bugün İslamabad’da yapılacak olan görüşmeler, 1979’daki İslam Devrimi sonrasında iki ülke arasındaki en üst düzey temas olma özelliği taşıyor. Aynı zamanda, 2015’te İran’ın nükleer programına ilişkin varılan anlaşmadan bu yana gerçekleşen ilk resmi müzakereler olacak. ABD Başkanı Donald Trump, 2018 yılında bu nükleer anlaşmadan çekildiğini açıklamıştı. Aynı yıl İran’ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney, ABD ile doğrudan görüşmeleri yasaklamıştı.
Son günlerde ABD ve İsrail’in İran’a yönelik başlattığı saldırıların ardından İran, bazı bölge ülkelerine misilleme saldırıları düzenlemişti. Bunun üzerine Trump, 8 Nisan’da ateşkesi kabul ettiğini duyurdu. Trump, Hürmüz Boğazı’nın açılması şartıyla iki haftalık bir ateşkesi desteklediğini ve İran’dan kendilerine sunulan 10 maddelik teklifin müzakereler için uygun bir zemin oluşturduğunu belirtti.
İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi, nihai müzakerelerin İslamabad’da en geç 15 gün içinde sonlandırılmasını hedeflediklerini açıkladı.
**İran Heyeti Kimlerden Oluşuyor?**
Pakistan’daki görüşmelere İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf liderlik ediyor. Heyette ayrıca Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Pakistan Büyükelçisi Rıza Emiri Mogaddam, Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi üyeleri ve birçok üst düzey bürokrat yer alıyor.
**ABD Heyetinde Kimler Var?**
ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, İranlı müzakerecilerle görüşmek üzere Pakistan’a geldi. Ayrıca, Trump’ın özel temsilcisi Steve Witkoff ve damadı Jared Kushner da İslamabad’a ulaştı. Pakistan Genelkurmay Başkanı Asım Münir’in Vance’i karşıladığı bildirilirken, Münir’in hem ABD ile ilişkilerde hem de İran ile temaslarda önemli bir rol oynadığı vurgulandı.
**Pakistan’dan Kalıcı Çözüm Vurgusu**
Pakistan Dışişleri Bakanı İshak Dar, ABD ve İran’ın barış görüşmelerinde yapıcı bir tutum sergilemesini umduklarını dile getirdi ve çatışmaya kalıcı bir çözüm bulunması için arabuluculuğa devam edeceklerini belirtti.
**İran’dan Temkinli Açıklamalar**
İran Meclis Başkanı Galibaf, görüşmelere “iyi niyetle” geldiklerini, ancak ABD’ye güvenmediklerini ifade etti. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, müzakerelere tam bir güvensizlikle katıldıklarını belirtti ve ABD’nin geçmişteki sözlerini tutmadığını savundu. İran Cumhurbaşkanı Birinci Yardımcısı Muhammed Rıza Arif ise, müzakerelerin başarıya ulaşması için tarafların doğru temsilcilerle bir araya gelmesi gerektiğini vurguladı.
**Görüşme Konuları Neler Olacak?**
Müzakerelerde, İran’ın zenginleştirilmiş uranyumu ve Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması üzerine odaklanılacak. Washington’ın 15 maddelik teklifinin yanı sıra İran’ın boğazın kontrolü, geçiş ücretleri gibi konular da masaya yatırılacak.
